Łukasz 40-56
Córka Jaira i kobieta cierpiąca na krwotok
Gdy Jezus wrócił, powitał go tłum — wszyscy na niego czekali. Przyszedł Jair, przełożony synagogiKulturaprzełożony synagogiPrzełożony synagogi (gr. ἄρχων τῆς συναγωγῆς) nie był kapłanem, lecz wybieranym zwierzchnikiem gminy — osobą o znacznym autorytecie i odpowiedzialności za religijne życie wspólnoty. To, że publicznie padł do stóp Jezusa, stanowiło poważne odwrócenie hierarchii społecznej.— osoba znacząca w mieście. Padł Jezusowi do stóp. Błagał go — żeby przyszedł do jego domu: Jego jedyna córka umierała. Miała dwanaście lat. Ruszyli. Tłum ściskał go ze wszystkich stron. I wtedy: przerwanie.
W tłumie była kobieta. Od dwunastu lat cierpiała na krwotokKulturakrwotokKpł 15,25-30 stanowi: kobieta z ciągłym krwawieniem jest rytualnie nieczysta — a wszystko, czego dotknie, również. Dwanaście lat izolacji od wspólnotowego kultu, ograniczenia w każdym kontakcie społecznym, wykluczenie ze wspólnoty. Do tego wydała wszystko na leczenie — także ekonomiczne wyczerpanie.— a to znaczyło: dwanaście lat rytualnej nieczystości, bez miejsca w świątyni, bez normalnego kontaktu z innymi ludźmi, życie na marginesie wspólnoty. Wszystko próbowała. Nikt nie mógł jej pomóc. Teraz przeciskała się przez tłum, od tyłu, żeby nikt jej nie zauważył. Dotknęła frędzli jego szaty. I w tej samej chwili — krwotok ustał.
Jezus stanął. Kto mnie dotknął? Wszyscy zaprzeczali. Piotr powiedział: Mistrzu, tłum cię ściska ze wszystkich stron — Ale Jezus powiedział:
Ktoś mnie dotknął. Poczułem, że mocTekstmocGreckie δύναμις — boska moc, siła sprawcza. Nowy Testament używa tego słowa dla cudów i dla Ducha Świętego. Jezus czuje, że ta moc wypłynęła — uzdrowienie nie jest automatyczne ani bezkosztowe, dotyka go samego. To odróżnia Jezusa od magicznego amuletu: On jest osobą, nie mechanizmem. ze mnie wyszła.
Kobieta zobaczyła, że nie uszło to uwagi. Drżąca ze strachu podeszła, upadła przed nim i opowiedziała — wszystko, wobec wszystkich. Dlaczego go dotknęła. Co się stało. Powiedział do niej: CórkoTekstCórkoGreckie Θυγάτηρ — wołacz, bezpośredni zwrot. Jezus nazywa tę kobietę — obcą, rytualną wykluczoną — „córką". Tworzy pokrewieństwo, publicznie, przed tłumem. Dwanaście lat niewidzialności zostaje odwrócone: ma teraz imię, rodzinę, przynależność. To nie grzeczność — to przywrócenie godności.. To było wszystko, co najpierw powiedział. A potem: Twoja wiara cię uzdrowiłaŻycieTwoja wiara cię uzdrowiłaWiara tej kobiety nie była teologicznie poprawnym przekonaniem — była fizycznym aktem desperacji: od tyłu, przez tłum, dotknąć frędzli. „Twoja wiara cię uzdrowiła" odnosi się do tego gestu zaufania, nie do wyznania wiary. Tej formuły nie wolno odwracać w: „kto nie został uzdrowiony, nie wierzy wystarczająco." Jezus odpowiada na to, co zastaje — nie stawia warunków uzdrowienia.. Idź w pokoju.
Jeszcze mówił, gdy ktoś przyszedł z domu Jaira: Twoja córka umarła. Nie trudź już nauczyciela.
Jezus to usłyszał i powiedział do Jaira: Nie bój się. Tylko uwierzŻycieTylko uwierzJezus mówi to w chwili, gdy doszła wiadomość o śmierci. „Tylko uwierz" to nie pobożny apel — to polecenie skierowane do człowieka, który właśnie stracił zaufanie. Słowo „tylko" (gr. μόνον) wyklucza wszystko inne: śmierć, wyrok posłańców, rozsądek — to się teraz nie liczy. Tylko zaufanie. Dla tych, którzy wierzą w „za późno" — czy w żałobie, w porażce, w chorobie — to najjaśniejsza wypowiedź Jezusa: moje przyjście zmienia znaczenie tego, co za późno., a będzie uratowana.
Gdy przyszli do domu, nie pozwolił nikomu wejść ze sobą — oprócz Piotra, Jana i Jakuba oraz rodziców dziewczynki. Wszyscy płakali i zawodziliKulturapłakali i zawodziliW starożytności na pogrzeby wynajmowano zawodowe płaczki i fletystów — im więcej, tym wyższy status społeczny zmarłego. Hałas żałoby był głośniejszy niż współczesna żałoba. To, że śmieją się z Jezusa (w. 53), pokazuje: to specjaliści od śmierci; wiedzą, co widzieli. nad nią. Ale powiedział: Przestańcie płakać. Nie umarła — śpi.
Wyśmiali go. Wiedzieli, że umarła.
On ujął ją za rękęTrudneujął ją za rękęJezus dotyka zmarłej — co według żydowskiego prawa czystości oznaczało siedmiodniową nieczystość (Lb 19,11). Jak w przypadku kobiety cierpiącej na krwotok, kierunek się odwraca: nie staje się nieczysty przez kontakt ze śmiercią — śmierć cofa się przed jego życiem. Dla sceptyków: pytanie, czy tu nastąpiło wskrzeszenie z klinicznej śmierci czy ze śpiączki, tekst pozostawia otwartym — Jezus mówi „śpi". Co tekst stwierdza: w jego obecności życie powróciło. Pytanie „Kim On jest?" (w. 25) otrzymuje tu kolejną odpowiedź. i zawołał: Dziewczynko, wstań! Jej duch powrócił. Natychmiast wstała. Jezus polecił, żeby dano jej jeśćKontekstdano jej jeśćPraktyczny szczegół: jedzenie dowodzi, że dziewczynka naprawdę żyje — to nie zjawa, lecz przywrócone ciało. Łukasz, lekarz z wykształcenia (tradycja kościelna), notuje fizyczne znaki: duch wraca, wstaje natychmiast, je. Zmartwychwstanie u Łukasza jest zawsze cielesne.. Rodzice stali osłupiali. Jezus nakazał im: Nikomu o tym nie mówcie.
Dodatkowe uwagi
-
Kultura frędzle expand_more
Greckie κράσπεδον — frędzle (hebr. tzitzit) na czterech rogach wierzchniego odzienia, które nosili żydowscy mężczyźni (Lb 15,38-40). Służyły jako religijny znak rozpoznawczy i przypomnienie o Bożych przykazaniach. Kobieta dotyka właśnie tego — dotyka pobożnego Żyda w jego religijnym symbolu. Według praw czystości jej dotyk powinien był uczynić go nieczystym. Stało się odwrotnie.
-
Trudne natychmiastowe uzdrowienie expand_more
Spontaniczne uzdrowienia chorób przewlekłych należą do najtrudniej wyjaśnialnych elementów Ewangelii. Kobieta cierpiała dwanaście lat — i została uzdrowiona w jednej chwili. Możliwe podejścia: (1) Psychosomatyczne — głębokie oczekiwanie i odprężenie psychiczne mogą uruchomić procesy fizjologiczne, choć dwunastu lat cierpienia to nie wyjaśnia; (2) Boskie działanie — Łukasz opisuje to jako realne i bierze poważnie reakcję samego Jezusa — poczuł, że moc z niego wyszła; (3) Tekst nie wyjaśnia mechanizmu, lecz jednoznacznie stwierdza: w spotkaniu z Jezusem możliwe staje się to, co niespodziewane.