Łukasz 24-35
Jezus o Janie
Gdy wysłannicy Jana odeszli, Jezus zwrócił się do tłumu— bronił Jana publicznie, choć Jan sam nie mógł się bronić: „Po co poszliście na pustynię? Zobaczyć trzcinę kołyszącą się na wietrze? Trzcinę — taką, jak na monetach Heroda? Politycznego oportunistę, który gnie się pod każdym wiatrem? Zobaczyć kogoś w miękkich szatach? Ci, co się wytwornie noszą i żyją w zbytku, są w królewskich pałacach. Jan nie jest w pałacu. Jest w więzieniu Heroda — za to, że mówił prawdę. Więc po co poszliście? Zobaczyć proroka? Tak — i mówię wam — więcej niż proroka. To o nim napisano: Posyłam mego posłańcaKontekstposyłam mego posłańcaCytat z Ml 3,1 (z elementami Wj 23,20). W oryginale Bóg mówi o posłańcu, który przygotuje drogę PRZED NIM (przed Bogiem). Jezus odnosi ten tekst do Jana i do siebie — stawiając się w roli tego, przed kim Jan przygotowuje drogę. To ukryte roszczenie do boskiej tożsamości. przed twoim obliczem, który przygotuje twoją drogę przed tobą*. Mówię wam: Wśród narodzonych z kobiet— czyli wśród wszystkich ludzi, jacy kiedykolwiek żyli — nie ma większego niż Jan. A jednak najmniejsi w królestwie Bożym są od niego więksi."
I oto odwrócenie: Cały lud — i poborcy podatkowi, ci pogardzani kolaboranci — słysząc to, oddali Bogu sprawiedliwośćTekstoddali Bogu sprawiedliwośćGreckie ἐδικαίωσαν τὸν θεόν — „usprawiedliwili Boga", tzn. uznali, że Bóg ma rację. Przyjęcie chrztu Jana było publicznym przyznaniem: „potrzebuję zmiany, Bóg ma rację co do mojego życia." Poborcy podatkowi — gardzeni jako kolaboranci z Rzymem — zrobili to. Faryzeusze — nie., przyjmując chrzest Jana. Ale faryzeusze i znawcy Prawa odrzucili Boży zamysł wobec siebie— zamysł, który mógł ich ocalić; nie przyjęli jego chrztu.
„Do kogo porównam ludzi tego pokolenia? Do kogo są podobni? Przypominają dzieci siedzące na rynku, które wołają do siebie: 'Graliśmy wam na flecie — a nie tańczyliście! Śpiewaliśmy pieśń żałobną — a nie płakaliście!' Nie da się z nimi wygrać. Bo przyszedł Jan Chrzciciel — nie jadł chleba, nie pił wina— asceta z pustyni, surowy jak prorocy starych czasów — a mówicie: 'Ma demona.' Przyszedł Syn Człowieczy — je i pije— przy jednym stole z ludźmi, których nie powinien dotykać — a mówicie: 'Żarłok i pijak, przyjaciel celników i grzeszników.' Ale Mądrość zostaje usprawiedliwiona przez wszystkie swoje dzieci."
Dodatkowe uwagi
-
Kultura trzcinę na wietrze expand_more
Greckie κάλαμος — trzcina, symbol kruchości i chwiejności. Herod Antypas umieścił trzcinę na swoich monetach. Jezus może aluzyjnie pytać: „Szukaliście politycznego oportunisty? Jan jest jego przeciwieństwem — mówi prawdę władzy i za to siedzi w więzieniu."
-
Tekst najmniejsi w królestwie więksi expand_more
Paradoks zamierzony: Jan jest szczytem starego porządku — największy z proroków. Ale królestwo Boże to nowy porządek, w którym nawet najmniejsi mają coś, czego Jan jeszcze nie doświadczył: pełnię obecności Boga, którą Jan jedynie zapowiadał.
-
Kultura dzieci na rynku expand_more
Obraz z codziennego życia I wieku: dzieci naśladują dorosłych, grając w wesela (flet, taniec) i pogrzeby (lament, płacz). Jezus mówi: „to pokolenie" jest jak dzieci, które nie chcą grać w żadną grę — odrzucają każdą propozycję Boga, niezależnie od formy.
-
Tekst Mądrość... przez swoje dzieci expand_more
Greckie ἐδικαιώθη ἡ σοφία ἀπὸ πάντων τῶν τέκνων αὐτῆς — Mądrość (σοφία, rodzaj żeński) uosobiona, jak w Prz 8-9. „Usprawiedliwiona przez swoje dzieci" = poznana po owocach. Zarówno Jan, jak i Jezus są „dziećmi Mądrości" — ich owoce (zmienione życia, uzdrowienia, wolność) dowodzą, że Bóg działa przez nich obydwu, mimo różnych metod.