Łukasz 1-7
Nie ma miejsca dla Króla
W tamtych dniach Cezar AugustKulturaCezar AugustGaius Octavius (pan. 27 p.n.e. – 14 n.e.) nosił oficjalne tytuły σωτήρ (zbawiciel) i κύριος (pan). Inskrypcja z Priene (9 p.n.e.) ogłasza jego narodziny jako „początek dobrych wieści" (εὐαγγελίων) dla świata. Łukasz zestawia cesarza z dzieckiem w żłobie celowo — prawdziwy zbawiciel i pan rodzi się nie w Rzymie, lecz w Betlejem. Problem chronologiczny: spis Kwiryniusza datowany jest na 6 n.e., a Herod umarł w 4 p.n.e. Możliwe rozwiązania: wcześniejszy urząd Kwiryniusza, alternatywne tłumaczenie greckiego πρώτη, lub teologiczne uporządkowanie przez Łukasza. Uczeni pozostają podzieleni — punkt teologiczny pozostaje niezależnie od rozstrzygnięcia. wydał dekret: cały zamieszkały świat ma zostać spisany. Pierwszy spis ludności — za namiestnictwa Kwiryniusza w Syrii.
Wszyscy ruszyli w drogę. Każdy do miasta swoich przodków, bo tak kazał Rzym.
Wyruszył i Józef. Z Galilei, z Nazaretu — pod górę, do Judei, do Betlejem, miasta Dawida. Bo Józef pochodził z domu i rodu Dawida— z tego rodu, z którego prorocy zapowiadali króla. Szedł razem z Marią, swoją narzeczoną— jeszcze nie zamieszkali razem. Maria była w ciąży.
W czasie gdy tam przebywali, nadszedł czas porodu. Urodziła syna, pierworodnegoKulturapierworodnegoGr. πρωτότοκον — nie tyle kolejność urodzenia, ile status prawny. Pierworodny syn był poświęcony Bogu (Wj 13,2) i miał szczególne prawa dziedziczenia. Tytuł nie przesądza, czy Maria miała później inne dzieci.. Owinęła go w pieluchy i położyła w żłobie, bo w pokoju gościnnym nie było dla nich miejsca.
Dodatkowe uwagi
-
Kontekst miasto Dawida expand_more
Betlejem — hebr. בֵּית לֶחֶם = „Dom Chleba". Tu Dawid jako pasterz został namaszczony na króla (1 Sm 16). Prorok Micheasz zapowiedział: „A ty, Betlejem Efrata, maleńkie wśród pokoleń Judy, z ciebie mi wyjdzie ten, który będzie panował w Izraelu" (Mi 5,1). Bóg posługuje się dekretem cesarza, by wypełnić proroctwo.
-
Tekst żłobie... pokoju gościnnym expand_more
Gr. φάτνη — kamienne koryto do karmienia zwierząt, nie „żłóbek" (zdrobnienie). Gr. κατάλυμα (tu: „pokój gościnny") to ten sam wyraz, którego Łukasz używa na salę Ostatniej Wieczerzy (22,11). Na „gospodę" (zajazd) Łukasz ma osobne słowo: πανδοχεῖον (10,34). Nie było odrzucenia przez oberżystę — rodzina gościła u krewnych, ale pokój gościnny był już zajęty przez innych podróżnych. Archeologia nie potwierdza istnienia zajazdu w I-wiecznym Betlejem.