Łukasz 46-56
Pieśń Marii
Maria została u Elżbiety jakieś trzy miesiące, a potem wróciła do swojego domu.
Dodatkowe uwagi
-
Tekst mój duch eksploduje radością expand_more
Greckie ἠγαλλίασεν – „radować się gwałtownie, krzyczeć z radości". To nie cicha pogoda ducha; to ekstatyczna eksplozja. Łukasz świadomie wybiera mocniejszy z dwóch dostępnych greckich czasowników radości.
-
Tekst spojrzał na mnie. Mnie – niezauważoną. expand_more
Greckie ταπείνωσιν – nie „pokora" jako cnota, lecz \it społeczna pozycja\it*: niskość, bycie niezauważanym. Maria jest młoda, kobieta, wieśniaczka z nieistotnej miejscowości. Tekst nazywa to, co wszyscy w jej świecie i tak widzieli. Boży wzrok kieruje się ku tym, których społeczeństwo pomija – powracający motyw Łukasza (1,25; 1,48; 4,18; 7,22).
-
Tekst Pokazał... Strącił... Posadził... expand_more
Greckie czasowniki w wersach 51–53 stoją w aoryście – formie greckiego czasu przeszłego. Komentatorzy nazywają je „aorystem gnomicznym": opisują typowe, ponadczasowe działanie Boga, to, co Bóg \it zawsze\it* czyni, a nie jednorazowe wydarzenie w przeszłości. Maria opisuje charakter Boga, nie historyczny epizod. Niektóre nowsze przekłady oddają to w czasie teraźniejszym; Aperto pozostaje przy czasie dokonanym, oddając konkretność każdego aktu – ale czytelnik powinien wiedzieć, że nie chodzi o „kiedyś", lecz o „Bóg robi to zawsze".
-
Życie Władców – z tronów. Tych z dołu – w górę. expand_more
Magnificat stawia każdą epokę przed pytaniem: po której stronie Bożego odwrócenia stoisz? Teologia wyzwolenia (Gutiérrez, Sobrino) czyta te wersety jako Boży program konkretnej, materialnej sprawiedliwości. Tradycja monastyczna (Augustyn, Bernard z Clairvaux, Tomasz a Kempis) słyszy w nich wezwanie do wewnętrznej pokory – strącenia „władców" wewnątrz nas samych. Obie lektury mają oparcie w tekście; Łukasz pisze tak, że żadna z nich sama nie wystarczy. – W XX wieku Magnificat był zakazywany przez wojskowe reżimy Ameryki Łacińskiej – Argentyna lat siedemdziesiątych, Salwador, Gwatemala. Nie przypadkiem. Reżimy oparte na lęku rozpoznają od razu, kiedy tekst nazywa po imieniu właśnie ich zachowanie. – Pytanie, które działa dla każdego czytelnika, niezależnie od światopoglądu: w których obszarach życia jesteś tym, kogo się podnosi, a w których tym, czyj tron jest zagrożony? Uczciwa odpowiedź rzadko jest prosta. Senior w pracy bywa najmłodszym we własnej rodzinie. Osoba bezpieczna finansowo bywa tą, której zdrowie odmawia posłuszeństwa. Uprzywilejowany w jednym społeczeństwie staje się niepewnym w innym. Magnificat tych warstw nie spłaszcza – nazywa je. – Dla wierzących Magnificat jest jednym z najczęściej odmawianych psalmów chrześcijaństwa. Śpiewany codziennie w nieszporach przez katolików, anglikanów i prawosławnych – od kilkunastu wieków. To powtórzenie nie jest sentymentalne. Jest formacyjne. Mówić te słowa codziennie znaczy powoli stawać się kimś, dla kogo Boże odwrócenie brzmi jak dom, nie jak zagrożenie. – Polski kontekst dodaje wymiaru: pieśń ta była śpiewana w czasach zaborów i komunizmu jako modlitwa ludu, który nie miał głosu. Duchowość kard. Wyszyńskiego i Solidarności karmiła się tym samym tekstem – nie jako ideologią, lecz jako duchową architekturą oporu wobec aroganckich systemów. – Wokacyjnie wers stawia pytanie strukturalne każdemu, czyja praca dotyka władzy: gdzie w mojej działalności zawodowej jestem w pozycji podnoszenia tych pomijanych albo trzymania ich w dole? Decyzje kadrowe, awanse, architektura spotkań, kwestia tego, kto dostaje głos. – W tym tygodniu: przeczytaj Magnificat raz na głos. Zauważ, które wersety cię pocieszają, a które każą się wzdrygnąć.