Łukasz 46-56

Pieśń Marii

Pojedyncza łodyga dzikiej trawy świecąca w bocznym świetle, wyrastająca ze szczeliny w ciemnej, szorstkiej kamiennej powierzchni
Wszystko we mnie wielbi PanalinkKontekstWszystko we mnie wielbi PanaGreckie Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν κύριον – „wielbi dusza moja Pana". Czasownik μεγαλύνω dosłownie „czyni wielkim". Magnificat (od łacińskiego początku \it Magnificat anima mea Dominum\it*) jest modlony codziennie przy nieszporach (\it Vesperae\it*) w tradycji katolickiej, prawosławnej i anglikańskiej. Pieśń jest wzorowana na pieśni Anny (1 Sm 2,1–10), matki Samuela. W XX wieku Magnificat był zakazywany przez wojskowe junty Ameryki Łacińskiej (Argentyna, Salwador, Gwatemala) jako tekst politycznie wywrotowy – głównie wersety 51–53. W teologii wyzwolenia (Gustavo Gutiérrez) stał się kluczowym tekstem opcji na rzecz ubogich. W Polsce w czasach zaborów i komunizmu śpiewano go jako modlitwę ludu, którego nikt na górze nie chciał słyszeć.. Wszystko! mój duch wybucha radością,
w Bogu, który mnie ratujetranslateTekstktóry mnie ratujeGreckie σωτῆρι – „zbawca, wybawca". Aperto wybiera „ratuje" zamiast liturgicznego „zbawia": ratunek jest konkretny, fizyczny, w kontekście odwrócenia politycznego Magnificat – wyraźniejszy niż abstrakcyjne „zbawienie"..
Bo spojrzał na mnie. Na mnie, niezauważoną, nikomu nieznaną. I od tej chwili każde pokolenie nazwie mnie szczęśliwąlinkKontekstkażde pokolenie nazwie mnie szczęśliwąTen werset wyznacza jedną z głównych różnic interpretacyjnych między tradycjami chrześcijańskimi. Tradycja katolicka i prawosławna widzi tu fundament szczególnej godności Marii jako Matki Bożej (Θεοτόκος – Sobór Efeski 431). Tradycja protestancka czyta Marię jako wzór wierzącego człowieka. Obie lektury mają oparcie w tekście. Aperto stara się nie zamykać tekstu w żadną z tych dwóch tradycji – werset mówi tylko, że Maria została wyróżniona Bożym spojrzeniem, a późniejsze pokolenia rozpoznają, że to spojrzenie było wyróżnieniem..
Bo wielkie rzeczy mi uczynił. On, Ten Mocny. Jego imię jest święte.
Jego miłosierdzie z pokolenia na pokolenie, nad tymi, którzy się Go bojątranslateTekstktórzy się Go bojąGreckie φοβουμένοις αὐτόν – „bojących się go". Tradycyjne tłumaczenie zachowane: bojaźń Boża w Starym Testamencie i u Łukasza nie znaczy przerażenia ani neurotycznego lęku, lecz fundamentalne nastawienie czci, otwartości, gotowości słuchać. Aperto trzyma się tradycyjnej formy, bo każda zamiana („szanować" jest zbyt płaska, „drżeć przed Bogiem" zbyt mistyczna) traci centrum tego pojęcia..
Pokazał, co umie. Ramieniem. Rozproszył pyszniących się, w samych ich własnych planach.
Władców strącił z tronów. Tych z dołu podniósł w górę.
Głodnych nasycił dobrem. Bogatych odprawił. Z niczym.
Stanął po stronie Izraela, swojego sługi. Pamiętał o miłosierdziu.
Tak jak obiecał naszym ojcomlinkKonteksttak jak obiecał naszym ojcomPrzymierze z Abrahamem (Rdz 17,7; 22,17–18): wieczna wierność Boga wobec potomków Abrahama. Maria widzi przyjście Jezusa nie jako nowy początek, lecz jako wypełnienie obietnicy, której Bóg zaczynał dochowywać setki lat przed jej urodzeniem. Magnificat jest głęboko żydowski – celebruje wierność Boga w czasie, nie przerywa historii.. Abrahamowi i jego potomstwu.Na zawsze.

Maria została u Elżbiety jakieś trzy miesiące, a potem wróciła do swojego domu.

Dodatkowe uwagi

  • translate
    Tekst mój duch eksploduje radością expand_more

    Greckie ἠγαλλίασεν – „radować się gwałtownie, krzyczeć z radości". To nie cicha pogoda ducha; to ekstatyczna eksplozja. Łukasz świadomie wybiera mocniejszy z dwóch dostępnych greckich czasowników radości.

  • translate
    Tekst spojrzał na mnie. Mnie – niezauważoną. expand_more

    Greckie ταπείνωσιν – nie „pokora" jako cnota, lecz \it społeczna pozycja\it*: niskość, bycie niezauważanym. Maria jest młoda, kobieta, wieśniaczka z nieistotnej miejscowości. Tekst nazywa to, co wszyscy w jej świecie i tak widzieli. Boży wzrok kieruje się ku tym, których społeczeństwo pomija – powracający motyw Łukasza (1,25; 1,48; 4,18; 7,22).

  • translate
    Tekst Pokazał... Strącił... Posadził... expand_more

    Greckie czasowniki w wersach 51–53 stoją w aoryście – formie greckiego czasu przeszłego. Komentatorzy nazywają je „aorystem gnomicznym": opisują typowe, ponadczasowe działanie Boga, to, co Bóg \it zawsze\it* czyni, a nie jednorazowe wydarzenie w przeszłości. Maria opisuje charakter Boga, nie historyczny epizod. Niektóre nowsze przekłady oddają to w czasie teraźniejszym; Aperto pozostaje przy czasie dokonanym, oddając konkretność każdego aktu – ale czytelnik powinien wiedzieć, że nie chodzi o „kiedyś", lecz o „Bóg robi to zawsze".

  • favorite
    Życie Władców – z tronów. Tych z dołu – w górę. expand_more

    Magnificat stawia każdą epokę przed pytaniem: po której stronie Bożego odwrócenia stoisz? Teologia wyzwolenia (Gutiérrez, Sobrino) czyta te wersety jako Boży program konkretnej, materialnej sprawiedliwości. Tradycja monastyczna (Augustyn, Bernard z Clairvaux, Tomasz a Kempis) słyszy w nich wezwanie do wewnętrznej pokory – strącenia „władców" wewnątrz nas samych. Obie lektury mają oparcie w tekście; Łukasz pisze tak, że żadna z nich sama nie wystarczy. – W XX wieku Magnificat był zakazywany przez wojskowe reżimy Ameryki Łacińskiej – Argentyna lat siedemdziesiątych, Salwador, Gwatemala. Nie przypadkiem. Reżimy oparte na lęku rozpoznają od razu, kiedy tekst nazywa po imieniu właśnie ich zachowanie. – Pytanie, które działa dla każdego czytelnika, niezależnie od światopoglądu: w których obszarach życia jesteś tym, kogo się podnosi, a w których tym, czyj tron jest zagrożony? Uczciwa odpowiedź rzadko jest prosta. Senior w pracy bywa najmłodszym we własnej rodzinie. Osoba bezpieczna finansowo bywa tą, której zdrowie odmawia posłuszeństwa. Uprzywilejowany w jednym społeczeństwie staje się niepewnym w innym. Magnificat tych warstw nie spłaszcza – nazywa je. – Dla wierzących Magnificat jest jednym z najczęściej odmawianych psalmów chrześcijaństwa. Śpiewany codziennie w nieszporach przez katolików, anglikanów i prawosławnych – od kilkunastu wieków. To powtórzenie nie jest sentymentalne. Jest formacyjne. Mówić te słowa codziennie znaczy powoli stawać się kimś, dla kogo Boże odwrócenie brzmi jak dom, nie jak zagrożenie. – Polski kontekst dodaje wymiaru: pieśń ta była śpiewana w czasach zaborów i komunizmu jako modlitwa ludu, który nie miał głosu. Duchowość kard. Wyszyńskiego i Solidarności karmiła się tym samym tekstem – nie jako ideologią, lecz jako duchową architekturą oporu wobec aroganckich systemów. – Wokacyjnie wers stawia pytanie strukturalne każdemu, czyja praca dotyka władzy: gdzie w mojej działalności zawodowej jestem w pozycji podnoszenia tych pomijanych albo trzymania ich w dole? Decyzje kadrowe, awanse, architektura spotkań, kwestia tego, kto dostaje głos. – W tym tygodniu: przeczytaj Magnificat raz na głos. Zauważ, które wersety cię pocieszają, a które każą się wzdrygnąć.

podcasts
Podcast · 3 min Podcast
Już się dzieje
Doświadcz Biblii w pieśni Już się dzieje Polish Literary Hip-Hop · 2:27 Czasowniki Magnificat są w czasie teraźniejszym gnonicznym — Bóg nie obiecuje obalić systemów, Bóg po prostu to robi. Zawsze i nieustannie.
sunny
Poranna refleksja · 4 min Poranna refleksja Fragment i pieśń na początek dnia
bedtime
Wieczorna refleksja · 7 min Wieczorna refleksja Chwila ciszy na zakończenie dnia
self_improvement
Praktyka duchowa · 10 min Praktyka Duchowa
menu_book
Egzegeza Zagłęb się głębiej · po angielsku
arrow_forward

Daj znać, gdy powstanie kolejny rozdział

Od czasu do czasu e-mail, gdy gotowe są nowe rozdziały i podcasty. Możesz zrezygnować w każdej chwili. Newsletter jest w języku angielskim.

Aperto Bible