Luka
Bölüm 1
İki imkansız hamilelik. İki devrimci şarkı. Hikaye başlıyor.
Luke 1-4
Bunu neden yazıyorum
Birçok kişi aramızda gerçekleşenleri yazmaya girişti. Olayları başından beri bizzat görmüş ve sonra bu haberi yaymaya adanmış kişilerden aldıklarına dayanıyorlardı. Ben de her şeyi en başından itibaren dikkatle araştırdım. Gördüm ki senin için de düzenli bir şekilde yazmalıyım, sayın TeofilosdlTeofilos (Θεόφιλος)Yunanca "Allah'ı seven" anlamına gelir. κράτιστε (kratiste) unvanı Roma memurlarına ve yüksek mevkili kişilere hitap için kullanılırdı. — böylece sana öğretilenlerin sağlam temellere dayandığını kendin göreceksin.
Additional Notes
-
dl Luka'nın yöntemi expand_more
Luka antik bir tarihçi gibi yazar: görgü tanıklarından bilgi toplar, titizlikle araştırır, düzenli bir şekilde sunar. Bu, Yunan tarih yazıcılığının standartlarına uygundur.
-
dl Sağlam temel (ἀσφάλεια) expand_more
Güvenilirlik, kesinlik. Luka bilinçli bir güven oluşturmak istiyor.
Luke 5-25
Yaşlı bir kâhin ve imkânsız bir vaat
Yahudiye Kralı HirodeskültürHirodesRoma'nın atadığı "kral" — aslında Roma'nın kuklası. Yahudi halkı tarafından sevilmiyordu.'in zamanında yaşayan bir kâhin vardı; adı Zekeriya. Aviya bölüğündendi. Karısı Elisabet de Harun soyundandı— yani ikisi de kâhin ailesindendi. En saygın ailelerden, Allah'ın özellikle bereketlediği insanlar, öyle sanırsınız. Gerçekten de öyleydiler: İkisi de Allah'ın gözünde doğru kişilerdi. Rab'bin tüm buyruk ve kurallarına kusursuzca uyarlardı. Kimse onlara bir şey söyleyemezdi. Ama çocukları yoktu. Çocuksuzluk — o dönemde bu özel bir acı değildi. Utançtı. Kimsenin yüksek sesle sormadığı ama herkesin gözlerinde okunan bir soru vardı: Ne yaptılar da Allah onları böyle cezalandırıyor? Elisabet kısırdı— öyle deniyordu. Üstelik ikisi de artık çok yaşlıydı. Günlerden bir gün, Zekeriya'nın bölüğü tapınakta görev sırasındaydı. Zekeriya Allah'ın huzurunda hizmet ediyordu. KurakültürKuraKura çekmek ilahi yönlendirmenin bir aracı olarak görülürdü (Süleyman'ın Özdeyişleri 16:33). Zekeriya'yı tesadüf değil, Allah seçmişti. ona düştü: Buhur sunacaktı. Bu, bir kâhinin ömür boyu beklediği ayrıcalıktı. Bazıları hiç yaşayamadan öldü. Kutsal Mekân'a girdi. Yalnız.Önünde altın buhur sunağı. Yedi kollu şamdanın titrek ışığı duvarlarda dans ediyordu. Arkasında ağır perde — perdenin ardında Kutsalların Kutsalı, Allah'ın bizzat bulunduğuna inanılan yer. Dışarıda, sessizce, halk dua ediyordu. Ve ansızın — buhur sunağının sağ tarafkültürSağ tarafAntik dünyada sağ taraf onur ve bereket konumuydu (Mezmur 110:1). Melek daha konuşmadan, mesajın iyi haber olduğu belliydi.ında, bereketin geldiği yerde — Rab'bin bir meleği belirdi. Zekeriya onu gördü. Ve korku onu sardı, ağır bir yük gibi üzerine çöktü. Melek dedi: "Korkma, Zekeriya. Duan kabul edildi. Elisabet, karın, sana bir oğul doğuracak. Adını YahyaköprüYahya (Yuhanna/Yohannes)Yahya hem Kur'an'da (Meryem 19:7) hem İncil'de geçen bir peygamberdir. İbranice Yohanan, "Rab lütfetti" anlamına gelir. koy. Sana sevinç getirecek, büyük sevinç. Ve doğduğunda birçok kişi sevinecek. Allah'ın gözünde büyük olacak. Şarap ve içkikültürŞarap ve içkiNazir adağına gönderme (Sayılar 6:3). Şimşon ve Samuel gibi, Yahya da doğuştan Allah'a adanmış olacaktı. hiç içmeyecek — Kutsal Ruh onu dolduracak, daha ana rahmindeyken. İsrailoğullarından birçoğunu Rableri Allah'a döndürecek. İlyaskültürİlyasMalaki, Rab'bin büyük gününden önce İlyas'ın geri döneceğini bildirmişti (Malaki 4:5-6). Yahya bu rolü üstlenir.'ın ruhu ve gücüyle Rab'bin önünden gidecek. Babaların yüreklerini çocuklara, isyankârları doğru düşünceye çevirecek. Böylece Rab için hazır bir halk oluşturacak." Zekeriya sordu: "Bunu nereden bileceğim? Ben yaşlıyım. Karım da öyle." Melek yanıtladı: "Ben CebrailköprüCebrail (Γαβριήλ)İbranice "Allah'ın gücü" demektir. Allah'ın huzurunda duran başmeleklerden biridir. Aynı melek Daniel'e de görünmüştü (Daniel 8:16; 9:21). Müslümanlar Cebrail'i Kur'an'ı Hz. Muhammed'e getiren melek olarak tanırlar — İncil'de de aynı melek kritik anlarda Allah'ın mesajını getirir.'im. Allah'ın huzurunda dururum. O beni gönderdi — sana bu müjdeyi iletmem için. Ama sözlerime inanmadığın için — ki zamanı gelince gerçekleşecek sözlerdir bunlar — dilsiz kalacaksın. Her şey olana dek konuşamayacaksın." Dışarıda halk Zekeriya'yı bekliyordu. Bekledikçe beklediler. Normalde kâhinler çabucak çıkardı. Sonunda çıktığında konuşamıyordu. Elleriyle işaretler yapıyordu. O zaman anladılar: Kutsal Mekân'da bir görüm görmüştü— Allah'ın bulunduğu yerde bir şeyler olmuştu. Görev süresi dolunca evine döndü. Sessiz. Halkın beklediği bereketi söyleyemeden. Kısa süre sonra karısı Elisabet hamile kaldı. Beş ay boyunca kendini gizli tuttu. "Rab bunu benim için yaptı," dedi. "Bana baktı. Utancımı üzerimden aldı— çocuksuzların utancını. Herkesin gözünde Allah tarafından cezalandırılmış sayılanların utancını."
Additional Notes
-
kültür Aviya bölüğü expand_more
Kâhinler 24 gruba ayrılmıştı (1. Tarihler 24). Her grup yılda iki hafta tapınakta hizmet ederdi.
-
yaam Kısırlık ve utanç expand_more
O kültürde çocuksuzluk, Allah'ın cezası olarak görülürdü. Elisabet ve Zekeriya'nın acısı sadece kişisel değil, toplumsal bir yüktü — sürekli bakışlar, fısıltılar altında yaşamak.
-
kültür Buhur sunmak expand_more
Bir kâhinin alabileceği en büyük onurdu. Binlerce kâhin arasında bir adam, bu görevi hiç alamadan ömrünü tamamlayabilirdi.
Podcast · 3 min Podcast
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 26-38
Tapınakta
Altı ay sonra Allah, Cebrail meleğini bir kez daha gönderdi. Bu sefer tapınağa değil. Kudüs'e değil.Celile'ye. NasırakültürNasıraCelile'de 200-400 kişilik küçük bir köy. Hiçbir önemi yoktu. Allah'ın kendi Oğlu'nu ilan etmek için seçtiği yer işte burasıydı. denen bir köye. Kimsenin duymadığı bir yer.Tapınak yok. Buhur yok. Dışarıda dua eden kalabalık yok. Sadece bir kız. Adı Meryem. Davut soyundan Yusuf adında bir adamla nişanlıydı. Nişanlı — yani hukuken ona aitti. Ama hâlâ babasının evindeydi. Düğün henüz yapılmamıştı. Melek ona geldi ve dedi: "Selam sana, ey lütfa ermişdlLütfa ermiş (κεχαριτωμένη)Yunanca'da tamamlanmış edilgen bir sıfat-fiil. "Üzerine lütuf dökülmüş olan" anlamında. Allah'ın özel lütfuyla donatılmış kişi. olan! Rab seninle." Bu sözler onu derinden sarstı. Bu selamın ne anlama geldiğini düşünüp durdu. Melek dedi: "Korkma, Meryem. Allah seni seçti. Hamile kalacak ve bir oğul doğuracaksın. Adını İsaköprüİsaİsa, hem Kur'an'da hem İncil'de "Mesih" unvanıyla anılır. İbranice Yeşua (kurtuluş) adından gelir. Kur'an'da İsa'nın bakire Meryem'den doğuşu anlatılır (Meryem 19:16-35); İncil aynı olayı daha ayrıntılı verir. koyacaksın. O büyük olacak. Yüceler Yücesi'nin Oğlu denecek. Rab Allah ona atası Davut'un tahtını verecek. Yakup'un soyu üzerinde sonsuza dek hükmedecek. Krallığının sonu olmayacak." Meryem sordu: "Bu nasıl olabilir? Ben bir erkekle birlikte olmadım." Melek yanıtladı: "Kutsal Ruh senin üzerine gelecek. Yüceler Yücesi'nin gücü seni gölgesi altına alacak. Bu yüzden doğacak olan kutsal çocuğa Allah'ın Oğlu denecek. Üstelik — akraban Elisabet de hamile, o kısır denen kadın. Altıncı ayında. Çünkü Allah için imkânsız hiçbir şey yoktur." Meryem bir an durdu. Önünde iki yol vardı. Kabul etse — nişanlıyken hamile. Ailesinin onuru, kendi geleceği, her şey tehlikede. Ya da reddedebilirdi.Ama dedi ki: "Ben Rab'bin kuluyum. Dediğin gibi olsun."Sonra melek onun yanından ayrıldı.
Additional Notes
-
kültür Nişanlılık expand_more
Yahudi geleneğinde nişanlılık hukuken bağlayıcıydı — bozmak için resmi boşanma gerekiyordu. Meryem hâlâ babasının evinde yaşıyordu; düğün henüz olmamıştı.
-
fark Allah'ın Oğlu expand_more
Bu ifade Hristiyan inancında merkezi bir yer tutar. Fiziksel anlamda değil — İsa'nın Allah ile benzersiz ve ebedi ilişkisini tanımlar. Allah'ın kendisini insanlığa en tam şekilde gösterdiği kişi olarak.
-
kültür Davut'un tahtı expand_more
Davut'a verilen vaat (2 Samuel 7:12-16) Yahudi Mesih beklentisini şekillendirmişti. Allah, Davut'a ebedi bir taht vaat etmişti — ama krallık çoktan yıkılmıştı.
-
dl Gölgesi altına almak (ἐπισκιάσει) expand_more
Bu sözcük, Allah'ın bulutunun Buluşma Çadırı'nı kapladığı Mısır'dan Çıkış 40:35'i hatırlatır. Meryem, Allah'ın varlığının yeni mekânı oluyor.
-
kültür İmkânsız yoktur expand_more
Yaratılış 18:14'ün yankısı — Allah'ın yaşlı Sara'ya oğul vaat ettiği yer.
Podcast · 2 min Podcast
Ruhani uygulama · 10 min Ruhani Uygulama
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 39-45
Vaat
Meryem yola çıktı. Hemen. Aceleyle gitti — günlerce dağlık bölgeden geçerek, tek başına, Yahuda'da bir kente. Zekeriya'nın evine girdi ve Elisabet'e selam verdi. Elisabet Meryem'in selamını duyunca, rahmindeki bebek hopladı. Elisabet Kutsal Ruh'la doldu— ve ansızın biliyordu, her şeyi biliyordu. Yüksek sesle haykırdı— bir peygamber gibi:"Kadınlar arasında kutsanmış olan sensin! Ve rahmindeki çocuk kutsanmıştır! Ama nasıl olur da Rabbimin annesi bana gelir? Ben — bana mı? Selamın kulağıma ulaştığı an, bebek karnımda sevinçle hopladı! İnandınyaamİnandınElisabet, Meryem'i imanı için kutluyor — kuşku duyan Zekeriya'nın aksine. İman her zaman kolay değildir; Meryem'in "evet" demesi büyük bir risk içeriyordu.. Bu yüzden ne mutlu sana! Rab'bin sana söyledikleri gerçekleşecek."
Podcast · 2 min Podcast
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 46-56
Zekeriya'nın kuşkusu
Meryem dedi:Yüreğimin derinlikleri Allah'ı yüceltiyor!
Ruhum Kurtarıcım'da coşuyor.
Çünkü O beni gördü.Beni, önemsizi.Sıradan olanı.Bundan böyle bütün nesiller bana "kutsanmış" diyecek.
Çünkü Kudretli Olan benim için büyük işler yaptı.O'nun adı kutsaldır.
Merhameti kuşaktan kuşağa uzanır —O'ndan korkanlar için.
Gücünü gösterdi koluyla.Kibirliler mi? Darmadağın etti, bütün büyük planlarıyla birlikte.
Hükümdarlar mı? Tahtlarından indirdi.Alçakgönüllüler mi? Yükseltti.
Açları mı? İyiliklerle doyurdu.Zenginler mi? Elleri boş gönderdi.
Kulu İsrail'e yardım etti.Merhametini hatırladı —
atalarımıza vaat ettiği gibi:İbrahim'e ve onun soyuna.Sonsuza dek.
Meryem yaklaşık üç ay Elisabet'in yanında kaldı. Sonra evine döndü.
Additional Notes
-
köprü Magnificat expand_more
Meryem'in ilahisi, Hanna'nın şükran şarkısını (1 Samuel 2:1-10) model alır. İki kadın da Allah'ın düzeni tersine çevirişini över. Bu şarkı Hristiyan ibadetinde yüzyıllardır söylenir. Meryem Kur'an'da da özel bir yere sahiptir — 19. sure onun adını taşır.
Podcast · 3 min Podcast
Ruhani uygulama · 10 min Ruhani Uygulama
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 57-66
Sessizlik başlıyor
Elisabet'in zamanı geldi. Bir oğlan doğurdu. Komşuları ve akrabaları olanları duydu: Rab ona büyük merhamet göstermişti. Onunla birlikte sevindiler. Sekizinci gün sünnetköprüSünnetİbrahim'den beri süregelen ahit işareti. Yahudi geleneğinde sekizinci günde yapılır ve çocuğa isim verilirdi. Sünnet Müslüman Türkler için de tanıdık bir gelenektir. için geldiler. Sünnet — o kadim ahit işareti, çocuğa isim verildiği an. Çocuğa babası Zekeriya'nın adını vermek istediler. Ama annesi dedi: "Hayır. Adı Yahya olacak." İtiraz ettiler: "Ailenizde bu isimde kimse yok!" Yabancı bir isim mi? Bu yapılmazdı. Babaya işaretlerle sordular— galiba sağır da olduğunu düşündüler. Çocuğun adı ne olmalı? Zekeriya bir yazı tahtası istedi ve yazdı: "Adı Yahya."Herkes şaştı. Ve o anda — ağzı açıldı, dili çözüldü. Konuşmaya başladı, Allah'a hamdetti. Bütün komşuları bir ürperti sardı. Yahuda'nın dağlık bölgesinin her yerinde bunlar konuşuldu. Duyan herkes yüreğinde sakladı: "Bu çocuk ne olacak?" Çünkü Rab'bin elidlRab'bin eliİbranice bir deyim — Allah'ın gücü ve lütfu anlamında. Yahya'nın özel bir kaderi olduğu baştan belliydi. açıkça onun üzerindeydi.
Podcast · 2 min Podcast
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 67-79
Meryem evet diyor
Babası Zekeriya Kutsal Ruh'la doldu. Peygamberlik etti:
İsrail'in Rabbi Allah'a övgüler olsun!Halkını ziyaret etti. Onları özgür kıldı.
Bize güçlü bir Kurtarıcı çıkardı —kulu Davut'un soyundan.
Eskiden beri vaat ettiği gibi,kutsal peygamberleri aracılığıyla:
Düşmanlarımızdan kurtuluş.Bizden nefret edenlerden kurtuluş.
Atalarımıza merhamet gösterdi.Kutsal antlaşmasını hatırladı —
atamız İbrahim'e ettiği yemini:
Düşmanlarımızın elinden kurtulupO'na hizmet edebilmemiz için,
korkusuzca,kutsallık ve doğruluk içinde,ömrümüz boyunca.
Ve sen, yavrum —Yüceler Yücesi'nin peygamberi diye anılacaksın.Rab'bin önünden gidecek,yolunu hazırlayacaksın.
Halkına kurtuluşun ne demek olduğunu göstereceksin:Günahların bağışlanması.
Bütün bunlar Allah'ımızın derin merhametinden kaynaklanıyor.Yükseklerden gelen ışıkdlYükseklerden gelen ışık (ἀνατολή)"Doğuş" (güneşin doğuşu) veya "Filiz" (Mesih'e verilen bir unvan) anlamına gelebilir. bizi ziyaret edecek,
karanlıkta oturanlara,ölümün gölgesinde kalanlara aydınlık saçmakve ayaklarımızı esenlik yoluna yöneltmek için.
Additional Notes
-
kültür Benedictus expand_more
Zekeriya'nın ilahisi iki bölümden oluşur: Allah'ın İsrail'i kurtarışı için övgü (68-75) ve Yahya'nın görevi hakkında peygamberlik (76-79).
-
dl Güçlü Kurtarıcı (κέρας σωτηρίας) expand_more
Sözcüğü sözcüğüne "kurtuluş boynuzu" — güç ve kudret sembolü (Mezmur 18:2).
-
dl Derin merhamet (σπλάγχνα ἐλέους) expand_more
Sözcüğü sözcüğüne "bağırsaklardan gelen merhamet". Antik dünyada derin duygular kalp değil, karın bölgesinde hissedilirdi. En derin, bedensel şefkat anlamında.
-
kültür Karanlık, ölümün gölgesi expand_more
Yeşaya 9:2'ye gönderme — ezilen halka gelen ışık.
Podcast · 3 min Podcast
Ruhani uygulama · 10 min Ruhani Uygulama
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward
Luke 80
İki kadın, iki mucize
Çocuk büyüdü. Ruhça güçlendi. Çöllerde— her şeyden uzakta yaşadı — İsrail'in karşısına çıkacağı güne dek.
Additional Notes
-
yaam Çölde yaşamak expand_more
Çöl, İsrail tarihinde peygamberlerin yetiştiği yerdir — İlyas, Musa. Yahya kurumsal dinin dışında, sessizlikte şekillendi. Bazen Allah'ın işi sessizlikte, geri çekilmede hazırlanır.
Podcast · 2 min Podcast
Tefsir Derinlemesine çalış
arrow_forward